ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ  ΜΝΗΜΗΣ

Α Ν Ο Ι Α

ΝΟΣΟΣ  ΑΛΤΣΧΑΙΜΕΡ

 

 

   Καθώς μεγαλώνουμε,  μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα μνήμης, σε μάς η σε συγγενικά μας πρόσωπα, σπανιότερα πριν την ηλικία των 65 ετών και πιο  συχνά μετά τα 65.

   Συνήθως στα προβλήματα μνήμης (ιδίως αν δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα), προστίθενται προβλήματα και άλλων νοητικών λειτουργιών, όπως της προσοχής, της σκέψης, της κρίσης, του προσανατολισμού, της οργάνωσης, της συγκέντρωσης, καθώς και συμπτώματα όπως άγχος, επιθετικότητα, διαταραχές ύπνου και άλλα.

 

Τι είναι η  Μνήμη

  Μνήμη είναι η ανώτερη λειτουργία του εγκεφάλου, η οποία προσδιορίζεται από την ικανότητα επεξεργασίας πληροφοριών και απαιτεί προσοχή, αποθήκευση και ανάκτηση.

 

    Από ποια  συμπτώματα μπορούμε να αντιληφθούμε ότι υπάρχουν διαταραχές μνήμης ;

Μερικά από αυτά είναι:

·               Ξεχνάμε κάποια λέξη που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε

·               Χάνουμε περιστασιακά κάποια προσωπικά μας αντικείμενα όπως τα κλειδιά μας

·               Μας διαφεύγουν συχνά διάφορα μικροπράγματα της καθημερινής ζωής, όπως πηγαίνουμε στην αγορά            και αγοράζουμε μερικά πράγματα, όχι όλα.

·               Τοποθετούμε αντικείμενα σε διαφορετικό σημείο από το συνηθισμένο και  κατόπιν δυσκολευόμαστε να              ανακαλέσουμε τα νοητικά βήματα για την  ανεύρεση τους.

·               Παραλείπουμε κάποια τακτική μηνιαία πληρωμή

·               Δεν θυμόμαστε άμεσα την τρέχουσα ημέρα της εβδομάδος

·               Εμφανίζεται ανεπαρκής κρίση και αδυναμία λήψης αποφάσεων

·               Δυσκολευόμαστε να παρακολουθήσουμε μια συζήτηση ή να συμμετέχουμε  σε αυτή.

 

   Τα παραπάνω συμπτώματα καθώς και άλλα, αποτελούν ένδειξη ότι πιθανόν έχει αρχίσει μία διαδικασία που οδηγεί στην έκπτωση των ανώτερων νοητικών λειτουργιών του εγκεφάλου, η οποία γενικά ονομάζεται άνοια.

    Ειδικότερα ως άνοια χαρακτηρίζουμε την εξελισσόμενη διαδικασία που οδηγεί στην απώλεια όχι μόνο της μνήμης, αλλά και άλλων πνευματικών λειτουργιών, όπως είναι η προσοχή, η συγκέντρωση, η σκέψη και η λογική, σε τέτοιο βαθμό που επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου. Η άνοια δεν είναι νόσος αλλά σύνολο συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν αλλαγές στην προσωπικότητα, τη διάθεση και τη συμπεριφορά. Η άνοια είναι πρόβλημα ασθενών της τρίτης ηλικίας αλλά είναι δυνατόν να εμφανιστεί και σε νεότερους ασθενείς, συνήθως με υπόβαθρο άλλες νευρολογικές παθήσεις.

   Η άνοια αποτελεί ένα πολύπλευρο πρόβλημα, το οποίο μεγαλώνει με το πέρασμα των χρόνων. Σήμερα υπάρχουν στην Ελλάδα πάνω από 200.000 ασθενείς και ο αριθμός αναμένεται να τριπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια.

 

Πότε τίθεται η διάγνωση άνοιας και ποιες εξετάσεις είναι απαραίτητες:

    Η διάγνωση της άνοιας μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη στα αρχικά στάδια της  νόσου και μερικές φορές χρειάζεται για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα παρακολούθηση και επανέλεγχος των συμπτωμάτων. Εκτός από την κλινική εξέταση και την νευροψυχιατρική διερεύνηση, είναι πιθανόν να απαιτηθούν και κάποιες παρακλινικές εξετάσεις όπως:

1.            Εξέταση Μνήμης ( Test μνήμης )

2.            Εξετάσεις αίματος

3.            Ηλεκτροφυσιολογικές εξετάσεις (ΗΕΓ, triplex των αρτηριών που αιματώνουν το εγκεφαλικό                          παρέγχυμα)

4.            Απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου (CCT, cMRT)

5.            Οσφυονωτιαία παρακέντηση και εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού

 

    Test Μνήμης:  Η εξέταση μνήμης γίνεται στο ιατρείο, με την βοήθεια συγκεκριμένου ερωτηματολογίου και απλών νοητικών δοκιμασιών. Η  εξέταση μνήμης είναι ο ακρογωνιαίος λίθος στην διερεύνηση των διαταραχών μνήμης, καθώς δείχνει ποιες νοητικές λειτουργίες και κατά πόσο έχουν διαταραχθεί.  

    Με τη βοήθεια των test μνήμης όπως και των άλλων παρακλινικών εξετάσεων μπορεί να γίνει η πλήρης διερεύνηση των διαταραχών μνήμης και να τεθεί η διάγνωση, δηλαδή αν οι διαταραχές της μνήμης οφείλονται σε άνοια ή σε άλλες παθήσεις. Αυτή η διαδικασία είναι πολύ σημαντική, καθώς παίζει ρόλο και στην θεραπευτική αγωγή που πρέπει να ακολουθήσει ο ασθενής. 

 

Εξελικτικά στάδια της άνοιας

    Η πορεία εξέλιξης καθορίζεται από τα στάδια:

Πρώιμο,  ήπιο,  μέτριο,  μετρίως σοβαρό,  σοβαρό.


Ε ί δ η   ά ν ο ι α ς

·         Άνοια νόσου Alzheimer (Αλτσχαιμερ )

·         Αγγειακή άνοια

·         Άνοια μεικτού τύπου

·         Άνοια που οφείλεται σε άλλες εκφυλιστικές παθήσεις του ΚΝΣ

·         Άνοια που οφείλεται σε δευτερογενείς εγκεφαλοπάθειες

·         Άνοια ψυχογενούς αιτιολογίας ή ψευτοάνοια

 

Άνοια νόσου Alzheimer ( Αλτσχαιμερ )

    Η νόσος Αλτσχαιμερ είναι η συχνότερη μορφή άνοιας. Οφείλεται σε μία αργά εξελισσόμενη εκφύλιση των εγκεφαλικών κυττάρων και προσβάλει το 8% των ατόμων άνω των 65 ετών. Λόγω της αύξησης του προσδόκιμου επιβίωσης, ο αριθμός των ασθενών προβλέπεται να αυξηθεί δραματικά τα επόμενα χρόνια.

    Είναι μια μορφή άνοιας στην οποία η διαφοροδιάγνωση είναι σχετικά εύκολη στα πρώιμα στάδια, αλλά δύσκολη στα τελευταία, σε σχέση με άλλες μορφές άνοιας.

 

Άνοια αγγειακού τύπου

    Είναι μια μορφή άνοιας που οφείλεται σε κακή αιμάτωση του εγκεφάλου λόγω υπάρχουσας αγγειακής εγκεφαλικής νόσου. Στα πρώτα στάδια έχει διαφορετικά συμπτώματα από την άνοια της νόσου Alzheimer, αλλά η άνοια αγγειακού τύπου εξελισσόμενη, τείνει να ταυτιστεί με άνοια νόσου Alzheimer.

 

Άνοια μεικτού τύπου

    Η άνοια μεικτού τύπου είναι ο συνδυασμός των δύο παραπάνω μορφών που συνυπάρχουν.

 

    Οι άνοιες αγγειακού τύπου και νόσου Alzheimer δεν θεραπεύονται ριζικά. Όμως έχει πολύ μεγάλη σημασία η πρώιμη διάγνωση, διότι με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή αλλά και τη χρήση δοκιμασιών ενδυνάμωσης της μνήμης αναστέλλεται σε σημαντικό βαθμό η εξέλιξη της νόσου και βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των ασθενών αλλά και των οικογενειών τους.

    Η θεραπευτική αγωγή πρέπει να προσαρμόζεται και να εξατομικεύεται για κάθε ασθενή, καθώς επίσης είναι απαραίτητο να ελέγχεται και να αναθεωρείται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

 

Άνοια που οφείλεται σε άλλες εκφυλιστικές παθήσεις του ΚΝΣ

    Είναι μορφές άνοιας που είναι πιο σπάνιες από τις προηγούμενες και εμφανίζονται δευτερογενώς, όταν υπάρχουν εκφυλιστικές παθήσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), με κυριότερες μορφές τις :  

·     Μετωποκροταφική άνοια

·     Άνοια σωματίων Levy

·     Άνοια νόσου Parkinson

 

Άνοια που οφείλεται σε δευτερογενείς εγκεφαλοπάθειες

    Είναι μορφή άνοιας που οφείλεται σε εγκεφαλοπάθειες, οι οποίες είναι δευτερογενής συνέπεια άλλων παθήσεων, όπως πχ. Αβιταμίνωση, ηπατοπάθεια, νεφρική ανεπάρκεια, αλκοολισμός, χρήση ναρκωτικών ουσιών, φλεγμονώδεις νόσοι του ΚΝΣ ( Σκλήρυνση κατά Πλάκας).

    Σε κάποιες από τις παραπάνω περιπτώσεις είναι δυνατή η θεραπεία της εγκεφαλοπάθειας όπως πχ. στην έλλειψη βιταμινών, οπότε βελτιώνεται  και η άνοια.

 

 

Άνοια ψυχογενούς αιτιολογίας ή ψευτοάνοια

Η άνοια αυτής της μορφής οφείλεται σε κατάθλιψη.

Εφόσον θεραπευτεί η κατάθλιψη, θεραπεύεται και η άνοια.

 

    Από τα παραπάνω προκύπτει ότι είναι πολύ σημαντικό, ειδικά οι ηλικιωμένοι ασθενείς που παρουσιάζουν κάποιες ήπιες διαταραχές,  είτε στις νοητικές τους λειτουργίες,  είτε στη διάθεση τους και στην κοινωνική  τους ζωή, να πηγαίνουν έγκαιρα στο γιατρό τους, κατά προτίμηση μαζί με τον συνοδό τους από το οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον.

   Ο γιατρός αφού εξετάσει προσεκτικά τον ασθενή και θέσει τη διάγνωση, εκτιμά ποια είναι η καταλληλότερη θεραπεία για κάθε άτομο και παρακολουθεί τον ασθενή, ώστε να αξιολογεί αν η θεραπεία πρέπει να τροποποιηθεί καθώς τα συμπτώματα της νόσου εξελίσσονται.

  Ιδιαίτερα, όταν η διάγνωση της άνοιας γίνεται στα πρώτα στάδια, υπάρχει ένα σύνολο θεραπευτικών παρεμβάσεων που μπορεί να βοηθήσουν όχι μόνο τον ασθενή αλλά και το οικογενειακό του περιβάλλον, ώστε να μην αλλάξει σημαντικά η ζωή τους για όσο μεγαλύτερο διάστημα αυτό είναι δυνατόν.

    Όσο πιο γρήγορα ασχοληθείτε με τη νόσο, τόσο περισσότερα χρόνια θα απολαύσετε τη ζωή.

 

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον υπεύθυνο ιατρό,

 Σουρλά  Βασίλειο,  Ειδικό Νευρολόγο,

Πλ. Χρυσοστ. Σμύρνης 10, 171 21 Νέα Σμύρνη  210 93 15 888 – 210 93 46 839, 6944 252334.