Τμήμα κεφαλαλγίας

Η κεφαλαλγία – πονοκέφαλος είναι το πιο συχνό σύμπτωμα στην Νευρολογία. Εκτός όμως από σύμπτωμα μπορεί σε πολλές περιπτώσεις,  να αποτελεί και αυτοτελή πάθηση.

Η κεφαλαλγία διαχωρίζεται καταρχήν σε τρεις κατηγορίες

  • Την πρωτοπαθή κεφαλαλγία, όπου ο πονοκέφαλος είναι το βασικό σύμπτωμα, χωρίς να υπάρχει υποκείμενη οργανική βλάβη. Οι πιο συχνές πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες είναι οι ακόλουθες
    • Ημικρανία με ή χωρίς αύρα
    • Κεφαλαλγία τάσεως
    • Φαρμακοεξαρτώμενη κεφαλαλγία
    • Αθροιστική κεφαλαλγία
  • Την δευτεροπαθή κεφαλαλγία όπου ο πονοκέφαλος οφείλεται σε κάποια άλλη υποκείμενη οργανική βλάβη όπως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ενδοκράνια υπέρταση, μηνιγγίτιδα, ιογενή λοίμωξη, κάκωση και άλλα. Και
  • Τις κρανιακές νευραλγίες, όπου ως κυρίαρχα συμπτώματα επικρατούν οι  νευροπαθητικοί πόνοι σε περιοχές του κρανίου και ιδιαιτέρως του προσώπου, που νευρώνονται από συγκεκριμένα νεύρα όπως για παράδειγμα η Νευραλγία του τριδύμου νεύρου, η νευραλγία του ινιακού νεύρου και άλλες.

Πότε πρέπει να διενεργηθούν διαγνωστικές εξετάσεις σε ασθενείς με κεφαλαλγία και ποιες είναι αυτές.

Ιδιαιτέρως όταν πρωτοεμφανίζεται κεφαλαλγία ή όταν τα χαρακτηριστικά μιας γνωστής κεφαλαλγίας αλλάζoυν, είναι απαραίτητη η διαγνωστική διερεύνηση της. Η διαγνωστική διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει:

  • απεικονιστικές εξετάσεις του εγκέφαλου με CT ή MRi
  • Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα με χαρτογράφηση
  • υπέρηχο οπτικού νεύρου
  • triplex έξω- και ενδοκρανιακών αρτηριών του εγκεφάλου
  • triplex κροταφικών αρτηριών
  • αιματολογικές εξετάσεις

 για τον προσδιορισμό του είδους της κεφαλαλγίας, δηλαδή αν είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής.  

Μετά την διαγνωστική διερεύνηση, αν μεν η κεφαλαλγία είναι δευτεροπαθής, δηλαδή ο πονοκέφαλος οφείλεται σε κάποια υποκείμενη οργανική βλάβη, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η βλάβη αυτή, ενώ στην περίπτωση που ο ασθενής αντιμετωπίζει πράγματι μια πρωτοπαθή κεφαλαλγία, προσδιορίζεται το είδος της. Έτσι:

1. Ημικρανία με ή χωρίς αύρα

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της ημικρανίας και ποιες οι θεραπευτικές επιλογές μας.

Η ημικρανία είναι η πιο συχνή πρωτοπαθής κεφαλαλγία. Εμφανίζεται με επεισόδια έντονου πονοκεφάλου, τα οποία επαναλαμβάνονται σε μη σταθερή συχνότητα. Οι ασθενείς με κρίση ημικρανίας υποφέρουν συνήθως από σφυγμοειδή, διαξιφιστικό πονοκέφαλο, που προκαλεί τάση προς εμετό, φωτοφοβία και ανάγκη για απομόνωση και αποκλεισμό οποιουδήποτε εξωτερικού ερεθίσματος.

Πολλές φορές μπορούν να προηγηθούν νευρολογικά συμπτώματα όπως διαταραχές όρασης, μουδιάσματα, δυσκολία στην ομιλία. Σε αυτή την περίπτωση η ημικρανική κρίση συνοδεύεται από <<αύρα>>.

Μια κρίση ημικρανίας διαρκεί από μερικές ώρες έως και αρκετές ημέρες, μην επιτρέποντας στον ασθενή να ανταποκριθεί στις ανάγκες της καθημερινότητας του, όπως είναι οι εργασιακές ή οι οικογενειακές του υποχρεώσεις.

Το 12-14% των γυναικών και το 6-8% των ανδρών πάσχουν από ημικρανία. Οι ασθενείς με ημικρανία έχουν σημαντικά χαμηλότερη ποιότητα ζωής, καθώς οι κεφαλαλγίες δεν τους επιτρέπουν μια φυσιολογική καθημερινότητα και συχνά λόγω υπέρμετρης λήψης παυσίπονων διατρέχουν επιπλέον κίνδυνο βλάβης της υγείας τους.

Οι στόχοι της θεραπείας της ημικρανίας είναι αφενός η γρήγορη και αποτελεσματική θεραπεία μιας ημικρανικής κρίσης και αφετέρου η προφύλαξη του ασθενούς από συχνές και βαριές ημικρανίες. Ο ρεαλιστικός στόχος της προφυλακτικής θεραπείας είναι η μείωση της συχνότητας, της έντασης και της διάρκειας των ημικρανιών τουλάχιστον κατά 50%.

Σε ασθενείς με χαμηλή συχνότητα ημικρανιών, όπως για παράδειγμα μια (1) φορά τον μήνα ή το δίμηνο, δεν υπάρχει ανάγκη για προφυλακτική θεραπεία. Πολλοί  ασθενείς όμως, εμφανίζουν ημικρανία αρκετές  μέρες το μήνα, καθιστώντας αναγκαία την προφυλακτική θεραπεία.

Οι επιλογές της προφυλακτικής θεραπείας είναι πολλές και τα τελευταία χρόνια έχουν εμπλουτιστεί περεταίρω. Στο διαγνωστικό και θεραπευτικό μας κέντρο Neurotest παρέχουμε όλες τις επιλογές φαρμακευτικών και μη φαρμακευτικών προφυλακτικών θεραπειών της ημικρανίας, όπως

  • θεραπεία με κλασσικά φάρμακα προφύλαξης β-blocker, τοπιραμάτη κ.α
  • θεραπεία με βελονισμό
  • θεραπεία με εγχύσεις Βotox
  • θεραπεία με τα καινούργια μονοκλωνικά αντισώματα κατά του συστήματος νευροδιαβιβαστή-υποδοχέα του CGRP πεπτιδίου.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας γίνεται μετά από διεξοδική συζήτηση με τον ασθενή και στηρίζεται στην βαρύτητα της πάθησης, στον τρόπο ζωής του ασθενούς και στην αποφυγή θεραπειών που ενέχουν κίνδυνο εμφάνισης παρενεργειών.

2. Η κεφαλαλγία τάσεως

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας τάσεως και ποιες οι θεραπευτικές επιλογές μας.

Η κεφαλαλγία τάσεως είναι η δεύτερη πιο συχνή πρωτοπαθής κεφαλαλγία. Εμφανίζεται συνήθως με συσφικτικό, αμφοτερόπλευρο πονοκέφαλο συνοδευόμενο από μυϊκούς σπασμούς στο κρανίο και τον αυχένα. Σε αντίθεση με την ημικρανία, η κεφαλαλγία τάσεως βελτιώνεται μετά από ήπια αερόβια άσκηση. Μια συχνή συνοσηρότητα   είναι το άγχος και η κατάθλιψη.

Η παροδική βελτίωση της κεφαλαλγίας  τάσεως επιτυγχάνεται με την βοήθεια των κλασσικών παυσίπονων.

Σε ασθενείς με μεγάλη συχνότητα εμφάνισης κεφαλαλγιών τάσεως είναι απαραίτητη η προφυλακτική θεραπεία.

Στο διαγνωστικό και θεραπευτικό μας κέντρο Νeurotest παρέχουμε όλες τις επιλογές φαρμακευτικών και μη φαρμακευτικών προφυλακτικών θεραπειών της κεφαλαλγίας τάσεως όπως

  • θεραπεία με κλασσικά φάρμακα προφύλαξης (αμιτριπυλλίνη –τοπιραμάτη)
  • θεραπεία με βελονισμό

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας γίνεται μετά από διεξοδική συζήτηση με τον ασθενή και στηρίζεται στην βαρύτητα της πάθησης, στον τρόπο ζωής του ασθενούς και στην αποφυγή θεραπειών που ενέχουν κίνδυνο εμφάνισης  παρενεργειών.

3. Η φαρμακοεξαρτώμενη κεφαλαλγία

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της φαρμακοεξαρτώμενης κεφαλαλγίας και ποιες οι θεραπευτικές επιλογές μας.

Αυτό το είδος κεφαλαλγίας εμφανίζεται σε ασθενείς με ημικρανία ή κεφαλαλγία τάσεως, οι οποίοι όχι μόνον δεν λαμβάνουν την κατάλληλη προφυλακτική αγωγή, αλλά αντιθέτως κάνουν αλόγιστη χρήση παυσίπονων με σοβαρό κίνδυνο για την υγεία τους. Οι ασθενείς με φαρμακοεξαρτώμενη κεφαλαλγία πάσχουν από διαρκή πονοκέφαλο με διακυμάνσεις στην ένταση, που πλέον δεν υποχωρεί, αλλά αντιθέτως επιδεινώνεται μετά την λήψη παυσίπονων. Η κατάθλιψη και το άγχος είναι συχνές συννοσηρότητες.

Οι ασθενείς με αυτή την μορφή κεφαλαλγίας πρέπει να αποφεύγουν την αλόγιστη χρήση παυσίπονων και να ξεκινήσουν άμεσα μια προφυλακτική θεραπεία για την πρωταρχική κεφαλαλγία τους.

4. Αθροιστική κεφαλαλγία και άλλες σπάνιες κεφαλαλγίες.

Για την διάγνωση και θεραπεία άλλων σπανιότερων πρωτοπαθών κεφαλαλγιών όπως η αθροιστική κεφαλαλγία καθώς   και κρανιακών νευραλγιών, είναι σημαντική η λεπτομερής λήψη ιστορικού και η περαιτέρω κλινικοεργαστηριακή εξέταση, ώστε μέσω της έγκυρης διάγνωσης να οδηγηθούμε σε μια επιτυχημένη θεραπεία.